Są rodziny, które chcą, aby pogrzeb bliskiej osoby odbył się zgodnie z wiarą i tradycją. Ważna jest dla nich modlitwa, obecność księdza i religijny charakter uroczystości. Jednocześnie czują, że chciałyby powiedzieć coś więcej. Opowiedzieć o człowieku, którego żegnają. O jego życiu, charakterze, codzienności i wspomnieniach, które pozostaną z nimi na długo.
Czy można znaleźć miejsce na jedno i drugie?
Można. Nie zawsze trzeba wybierać między religijnym charakterem pogrzebu a osobistym pożegnaniem.
Kiedy sama modlitwa nie wystarcza?
Modlitwa jest dla wielu rodzin ważną częścią ostatniego pożegnania. Daje poczucie ciągłości, pozwala zachować tradycję i wyrazić wiarę. Nie oznacza to jednak, że bliscy nie potrzebują również opowiedzieć o życiu zmarłego.
Czasami chcą przypomnieć, jakim był człowiekiem. Wspomnieć jego pracę, pasje, poczucie humoru, przyzwyczajenia, relacje z rodziną. Przywołać sytuacje, które na pozór były zwyczajne, ale dziś nabierają szczególnego znaczenia.
Chcą, żeby podczas pogrzebu wybrzmiało nie tylko to, że ktoś odszedł, ale również to, kim był.
Zdarza się, że rodzina nie wie, jak to zrobić. Obawia się, że osobista wypowiedź nie pasuje do religijnego charakteru uroczystości albo że nie ma na nią odpowiedniego miejsca.
Warto wiedzieć, że istnieją możliwości połączenia tych potrzeb.
Ceremonia religijna i osobista laudacja. Czy można je połączyć?
Taką możliwość dają ceremonie łączone, w których religijny charakter pogrzebu zostaje zachowany, a jednocześnie znajduje się miejsce na osobistą opowieść o zmarłym.
Jedną z form takiego pożegnania jest laudacja pogrzebowa. To przygotowany na podstawie rozmowy z bliskimi tekst, który przedstawia historię życia człowieka, jego osobowość, ważne relacje i wspomnienia.
Nie chodzi o zastępowanie księdza ani ingerowanie w przebieg liturgii. Osobista wypowiedź powinna zostać wcześniej uzgodniona z osobami odpowiedzialnymi za organizację pogrzebu, w tym z księdzem. Trzeba ustalić, czy i w jakim momencie będzie możliwe jej odczytanie. Zasady mogą różnić się w zależności od miejsca i charakteru uroczystości.
Najważniejsze jest, aby rodzina nie zostawała z tym pytaniem sama i odpowiednio wcześnie sprawdziła dostępne możliwości.
Jak przygotować takie pożegnanie? Od czego zacząć?
Jeżeli rodzina chciałaby połączyć religijny charakter pogrzebu z osobistą laudacją, warto przejść przez kilka etapów.
1. Ustalić, czego naprawdę potrzebują bliscy
Czy chcą opowiedzieć historię życia zmarłego? Przypomnieć najważniejsze wydarzenia? Powiedzieć o jego relacjach z rodziną? A może przekazać słowa, których nie zdążyli wypowiedzieć za życia?
Nie każda rodzina potrzebuje tego samego. Dlatego pierwszym krokiem powinna być rozmowa.
2. Omówić możliwość odczytania laudacji podczas pogrzebu
Warto skontaktować się z zakładem pogrzebowym i księdzem, aby ustalić, czy taka wypowiedź będzie możliwa i gdzie można ją umieścić w przebiegu uroczystości.
Nie należy zakładać, że laudację można odczytać w dowolnym momencie mszy świętej lub nabożeństwa. Wcześniejsze uzgodnienia pozwalają uniknąć nieporozumień i niepotrzebnego stresu w dniu pogrzebu.
3. Przygotować tekst na podstawie wspomnień
Dobra laudacja nie powinna być jedynie życiorysem odczytanym w dniu pogrzebu. Ważne są nie tylko daty, miejsca i fakty, ale przede wszystkim człowiek.
To, jaki był na co dzień. Co go cieszyło, co było dla niego ważne, jak odnosił się do innych. Czasem o wiele więcej mówi jedno konkretne wspomnienie niż długa lista osiągnięć.
4. Zdecydować, kto odczyta przygotowane słowa
Nie każdy potrafi przemawiać w tak trudnym momencie. Nawet osoby, które wcześniej nie miały z tym problemu, mogą poczuć, że emocje są zbyt silne.
Dlatego rodzinie może pomóc osoba, która nie tylko przygotuje tekst, ale również odczyta go podczas uroczystości, jeśli zostanie to wcześniej uzgodnione.
Kto może napisać i odczytać laudację na pogrzebie wyznaniowym?
W takich sytuacjach mogę pomóc rodzinie na każdym z tych etapów.
Najpierw rozmawiam z bliskimi. Chcę poznać człowieka, którego żegnają, usłyszeć ich wspomnienia i zrozumieć, co chcieliby przekazać podczas uroczystości.
Na tej podstawie przygotowuję osobistą laudację. Dbam o to, aby nie była zbiorem przypadkowych informacji ani tekstem pełnym gotowych, pięknie brzmiących zdań. Ma opowiadać o konkretnym człowieku, jego życiu i relacjach z bliskimi.
Mogę również osobiście odczytać przygotowany tekst podczas pogrzebu wyznaniowego, po wcześniejszym uzgodnieniu tego z rodziną i księdzem.
Dla mnie te dwie części są równie ważne. Napisanie tekstu wymaga uważnego słuchania i umiejętności znalezienia właściwych słów. Jego odczytanie wymaga spokoju, wyczucia i świadomości, że każde zdanie trafia do ludzi przeżywających stratę.
Nie chodzi o wystąpienie. Chodzi o odpowiedzialne przekazanie historii człowieka, którego bliscy chcą zachować w pamięci.
A jeśli rodzina nie chce pogrzebu religijnego?
Warto pamiętać, że osobista opowieść o zmarłym nie jest zarezerwowana wyłącznie dla ceremonii łączonych.
Podczas świeckiej ceremonii pogrzebowej również przygotowuję laudację na podstawie rozmowy z rodziną i prowadzę całe pożegnanie. Wspólnie ustalamy jego przebieg, dobieramy słowa, muzykę i inne elementy, które mają znaczenie dla bliskich.
Niezależnie od wybranej formy pogrzebu najważniejsze jest dla mnie to, żeby ceremonia nie była gotowym schematem. Powinna uwzględniać historię konkretnego człowieka i potrzeby tych, którzy przychodzą go pożegnać.
Nie trzeba rezygnować z jednego, żeby zadbać o drugie
Rodzina może chcieć modlitwy i jednocześnie potrzebować osobistej opowieści o zmarłym. Może zależeć jej na zachowaniu tradycji, a zarazem na tym, żeby podczas pogrzebu wybrzmiało coś więcej niż oficjalne słowa.
Warto o tym porozmawiać jeszcze przed uroczystością. Sprawdzić, jakie rozwiązanie będzie możliwie najlepsze.
Jeżeli organizują Państwo pogrzeb wyznaniowy i chcieliby, aby podczas uroczystości została również odczytana osobista laudacja, mogą Państwo skontaktować się ze mną. Przygotowuję teksty na podstawie rozmów z rodzinami i mogę osobiście je odczytać po wcześniejszym uzgodnieniu przebiegu uroczystości.
Prowadzę również świeckie ceremonie pogrzebowe, podczas których przygotowuję i prowadzę całe pożegnanie.
Nie muszą Państwo od razu wiedzieć, jak powinno wyglądać takie pożegnanie. Możemy najpierw spokojnie porozmawiać o potrzebach rodziny i możliwościach.
Bo za każdą uroczystością stoi konkretny człowiek. I warto znaleźć sposób, żeby jego historia mogła wybrzmieć.🤍
Magdalena Kunicka-Chabińska

